Çin, Çin'in güneyinde yer alan ve yüzölçümü bakımından dünyanın en büyük serbest ticaret limanı olan Hainan Serbest Ticaret Limanı'nda (STL) özel gümrük uygulamalarını ada genelinde perşembe günü başlattı. Bu uygulama, yurt dışından gelen malların ülkeye daha serbest girişine olanak tanırken aynı zamanda sıfır gümrük tarifesinin ve daha iş dostu önlemlerin kapsamını genişletti.
Kasım ayının başlarında Hainan STL ile ilgili bir çalışma raporunu dinleyen Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, özel gümrük uygulamalarını yüksek standartlı açılımın kapsamını genişletmeye ve açık bir dünya ekonomisini teşvik etmeye yönelik, dönüm noktası niteliğinde bir hamle olarak övdü. Başkan Xi, üretim unsurlarının sınır ötesi akışını daha fazla kolaylaştırmak ve birinci sınıf iş ortamı yaratmak için gayret etmek üzere çaba sarf edilmesi çağrısında bulundu.
Hainan STL'yi kurma fikri ilk defa 2018'de öne sürülmüştü. O zamandan beri, iş dostu serbest ticaret limanını yavaş yavaş hayata geçirmek amacıyla gümrüksüz alışveriş ve düşük kurumlar vergisi dâhil olmak üzere birçok tercihli politika uygulamaya konmuştu.
Perşembe gününden itibaren, Hainan STL'de sıfır gümrüklü ürünlerin payı %21'den %74'e yükselecek ve gümrüksüz mal kalemlerinin sayısı yaklaşık 1900'den 6637'ye çıkarak neredeyse tüm üretim ekipmanlarını ve ham maddeleri kapsar hâle gelecek.
L'Oréal Kuzey Asya ve Çin halkla ilişkiler direktörü olan Lan Zhenzhen, uygulamanın perşembe günü başlamasının ardından şirketin büyümesi konusunda iyimser.
Lan Zhenzhen "Çin'in en büyük serbest ticaret pilot bölgesi olan Hainan STL, tek çatı altında dünyanın en büyük gümrüksüz satış mağazasına ev sahipliği yapıyor ve çok önemli bir alışveriş destinasyonu." dedi. "L'Oréal, küresel tüketicilere daha iyi hizmet etmek için Hainan'da yatırım yapmaya gelecekte de devam edecek."
Tayland merkezli bir holding olan Charoen Pokphand (CP) Grubu da daha fazla büyüme fırsatlarından yararlanmak istiyor.
CP Grubu'nun Çin'deki yöneticilerinden biri olan Xue Zengyi, grubun kahve sektöründe faaliyet gösteren şirketinin STL'nin ham ve yardımcı maddelere yönelik sıfır gümrük politikasından yararlanacağını, çiğ kahve çekirdeklerinde gümrük vergilerinde %8 ve KDV'de %13'lük düşüş sayesinde ithalat maliyetlerinin azalacağını ifade etti.
Xue yurt dışından ithal edilen kahve çekirdeklerinin, Hainan'da işlenmesi ve en az %30 katma değer sağlanması durumunda Çin ana karasına gümrüksüz girebildiğini dile getirdi.
Çin ve küresel pazarlar arasında köprü kuruyor
%30 eşiği, Hainan STL tarafından son yıllarda uygulamaya konan kilit politikalardan biri; şirketlerin ham maddeleri tüm dünyadan tedarik etmesine, yurt içinde değer katmasına ve bitmiş ürünleri ana kara pazarına gümrüksüz satmasına olanak tanıyor.
Çok önemli bir küresel kateter tedarikçisi olan Hainan Weili Medical Technology şirketi, 2023'ün başlarında medikal cihaz işleme ve katma değerli operasyonlar alanında Hainan'ın ilk pilot uygulayıcısı olduğundan beri gümrük vergisi indirimlerinden yararlanmıştır; şirket daha önce çoğu ham maddeyi Güneydoğu Asya'dan tedarik etmekteydi.
Şirketin genel müdürü He Yongshen, ana kara pazarına katma değerli ürünler satarak 2023'ten beri gümrük vergilerinde 4 milyon yuandan (yaklaşık 567.920 $) fazla tasarruf ettiklerini belirtti. Maliyetlerinin azalması sayesinde şirketin araştırma ve geliştirme ile pazar büyütme çalışmalarına daha fazla yatırım yapabildiğini sözlerine ekledi.
He Yongshen'in şirketi bu değişikliklerden yararlananlardan sadece bir tanesi çünkü tercihli politikalar Hainan'a giderek artan sayıda yatırımcı çekti. Son beş yılda Hainan'a yapılan doğrudan yabancı yatırımlar 9,78 milyar dolara ulaşırken, yıllık %97 büyüme görüldü ve 176 ülkeden ve bölgeden yatırım geldi.
Çin Komünist Partisi'nin Hainan Eyalet Komitesi genel sekreteri Feng Fei ise bu ada eyaletinin 1,4 milyar kişinin bulunduğu devasa yurt içi pazar ile yaklaşık 700 milyon kişinin bulunduğu Güneydoğu Asya pazarı arasında bağ kurmak bakımından eşsiz konumuna dikkat çekti.
Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu bünyesindeki Çin Makroekonomik Araştırma Akademisi başkanı Huang Hanquan; Hainan STL'nin uyguladığı politikaların, Güneydoğu Asya'nın ham maddelerinin Hainan'da işlenerek ana karadaki dağıtım ağına sunulduğu bir ticaret rotası yaratmaya yardımcı olduğunu, bu sayede adanın yurt içi ve uluslararası pazarları birbirine bağlayan bir merkez hâline geldiğini ifade ederek Feng'in görüşünü destekledi.
Huang, ada genelinde özel gümrük işlemlerinin başlatılmasının Çin'in yüksek standartlı açılıma yönelik taahhüdünü gözler önüne serdiğini ve hem yurt içi ekonomiyi hem de küresel büyümeyi desteklediğini sözlerine ekledi.
